خوب یا بد، درست یا نادرست، کشور کرد تشکیل نخواهد شد. به عبارت بهتر امکان تکوین آن بسیار نامحتمل و نزدیک به محال است. چرا؟

پاسخ آن بس روشن است. دست جغرافیا در میان است. این دست حتی در پایان های سده ی ۲۱ همچنان توانمند بوده و نمی توان آن را نادیده انگاشت. این دست هفت بازوی غیر قابل دور زدن یا کمتر قابل دور زدن دارد. کمتر پیش آمده که اردوغان درست پیش بینی کند و استراتژیک موضعگیری کند، ولی این بار در باره همه پرسی مسعود نه تنها اشتباه نمی کند بلکه بر پایه بنیادهای کمتر خدشه پذیر و استراتژی ژئوپولیتیک راه و مسیر روشنی در پیش گرفته است. 

بر میگردم به این بازوهای ستبر که شوربختانه هرمیداس باوند و نقیب زاده و حتی سعید حجاریان از آنها غافل شده اند و در حاشیه به آنها پرداخته اند. همین نادیده انگاری جبر جغرافیای آن ها را به کج راهه کشانده است. این هفت بازو،استدلال نیستند، بلکه برهان هایی استوارند.

۱- اقلیم کردستان راه به دریا ی آزاد ندارد، همین یعنی پایان احساسات زود گذر همه پرسی مسعودی. کدام جنبش استقلال خواهی بدون دسترسی آزاد به ساحل آزاد جان سالم بدر برده است؟

۲- اقلیم کردستان در میان دو قدرت منطقه ای تا بن دندان مسلح قرارگرفته است. ورود به اربیل و سلیمانیه از دید گاه ژیو استراتژیک کار ۴۵ روزه است.

۳- برای عراقی های سرمست از پیروزی بر داعش، عمل در جبهه جنوبی گرچه ساده نیست، ولی آنها در در تصمیم شان از اراده ای پایین تر از پیشمرگ ها بر خوردار نیستند. فضای روحی و فکری و ایثارگری امثال الحشد الشعبی، بی شباهت به فضای جنگاوران عملیات طریق القدس، ثامن، بیت المقدس و…دهه شصت و هفتاد ایران نیست. عامل  روحیه میان عوامل  نه گانه جنگ، بی گمان نزد عراقی ها را مسعود و اتاق های فکرش نادیده انگاشته اند. اتکای مسعود به عوامل تاکتیکی به ویژه کوهستان است.

رهبرانی که در تصمیم گیرهای خود به جای تمرکز بر پدیده های ژئواستراتژیک و راهکارهای استراتژی ژیوپولیتیک بر تاکتیک ها تمرکز کنند، اغلب هیچ شرطبند ماهری حاضر  به شرط بندی روی اسب بازنده آنها نخواهد بود. حداکثر اندیشه اطرافیان مسعود بر چهار ارتفاع و چند تپه و آموزشهای ناقص آمریکایی ها دور میزند.

۴-محاصره کامل اقلیم توان استراتژیک بارزانی ها را به حداثر ۲۷ درصد کاهش خواهد داد. مسدود شدن راه های هوایی، زمینی و سایر ترددها، اقلیم را ناتوان خواهد ساخت ولی اینها در برابر آنچه پس از محاصره کامل پیش خواهد آمد جشن خواهند بود. به گمانم فاحعه انسانی اقلیم بس گسترده تر از سومالی، یمن و لیبی خواهند بود. از دو هفته دیگر پیامدهای این مسدودیت عنوان های اصلی رسانه ها هستند.

۵-هیچ دولتی نیست که بتواند در دو جبهه بجنگند. مسعود شاید ناگزیر باشد در ۳ یا ۵ جبهه بجنگد. بارزانی ها باید منتظر کوچ ها ی دایمی باشند.

۶-نه کردی یک زبان است و نه کردها یکپارچه اند. مواضع مختلف مردم و گروها که اتفاقاً جنبه جغرافیایی هم دارد و شاید مشکل اصلی باشد. سیروان بارزانی فرمانده ای استراتژیک نیست. او در جبهه های سلیمانیه، دهوک، اربیل، کرکوک و … به مشکل بر خواهد حورد.

۷-شورای امنیت، اتحادیه عرب، ایران، کنفرانس اسلامی و…متحدانه با بغداد هم آوایند و هیچ نشانه ای پس از داعش نیز برای تشکیل کشور جدید نیست.

در مجموع مسعود قدم در راه شکست گذاشته است. 

*استاد تمام جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران



لینک منبع

برچسب ها :